Хаёл - фикран тасаввур намудани он чизҳое мебошад, ки дар гузашта идрок нашуда буданд, офаридани образи предмету ҳодисаҳое, ки акнун офарида мешаванд. Хаёл ин офаридани чизи нав дар шакли тасаввурот, образ ва идея мебошад, ки сипас дар чизи моддӣ ё дар фаъолияти амалӣ ба вуҷуд оварда мешавад. Хаёл фаъолияти махсуси инсон аст, ки дар протсесси меҳнат пайдо шуда, инкишоф ёфтааст. Одам пеш аз он ки чизеро офарад, аввал идеяи онро ва сипас роҳи сохтанашро тасаввур мекунад. Яъне, одам пеш аз он ки ягон чизи моддиро созад, онро фикран дар майнаи сари худ ба вуҷуд меоварад. Тасаввур намудани чунин образу амалҳои оянда ва натиҷаи онҳо яке аз хусусиятҳои характерноки меҳнат мебошад, ки фаъолияти одамро аз рафтори ҳайвон фарқ мекунонад. Хаёл ба монанди тафаккур фаъолияти таҳлилию таркибӣ буда, дар асоси мақсади шуурона гузошташуда ба амал меояд. Хаёл аксар вақт дар вазъиятҳои проблемавӣ, дар он ҳолатҳое, ки зарурати ёфтани ҳалли нав ва системаи амалҳои пешбиникунандаи инъикос ба миён меояд, объекти худро пайдо мекунад. Манбаи хаёл ҳамеша дар воқеияти объективӣ аст ва яке аз шаклҳои инъикоси ҳақиқат ба шумор меравад. Хаёл бо шавқу ҳаваси шахс, қобилият, дониш, маҳорат, малака ва одатҳои он алоқаманд аст.